Nam Quốc sơn hà Nam Đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm ?
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư !
Dịch thơ:
Sông Núi Nước Nam
Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm ?
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời !
Chú thích:
Đây là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên trong
lịch sử dân tộc. Bài thơ xuất hiện năm 1077 giữa
cuộc chiến đấu oanh liệt trên phòng tuyến sông
Như Nguyệt (khúc sông Cầu thuộc huyện Yên Phong, tỉnh
Hà Bắc ngày nay) giữa quân dân Đại Việt
và mấy chục vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy.
Tương truyền giữa lúc khó khăn,
quân sĩ hai bên một đêm bỗng nghe tiếng ngâm vang vọng
của bài thơ trên từ đền thờ Trương Hống Trương Hát
(hai tướng tài của Việt Vương Triệu Quang Phục).
Bài thơ góp phần khích lệ tinh thần chiến đấu của
quân ta và khiến quân Tống hoang mang, rúng động, dẫn
đến thất bại thảm hại của chúng chẳng bấy lâu sau đó.
Lĩnh Nam Chích Quái có chép một dị bản:
Nam Quốc sơn hà Nam Đế cư
Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư
Như hà Bắc lỗ lai xâm lược ?
Bạch nhận phiên thành phá trúc dư !
|
