Gánh Gạo Đưa Chồng

Mưỡu

Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non. (1)

Nói

Lộ diệc vũ trùng trung chi nhất (2)
Thương cái cò lặn lội bờ sông
Tiếng nỉ non gánh gạo đưa chồng
Ngoài nghìn dặm, một trời, một nước.
Trông bóng nhạn, bâng khuâng từng bước,
Nghe tiếng quyên, khắc khoải năm canh.
Nghĩa tép tôm ai nỡ dứt tình,
Ơn thủy thổ phải đền cho vẹn sóng,
Trường tên đạn, xin chàng bảo trọng.
Thiếp lui về nuôi cái cùng con.
Cao Bằng cách trở nước non,
Mình trong trắng có quỉ thần a hộ.
Sức bay nhảy một phen năng nỏ
Đá Yên Nhiên (3) còn đó chẳng mòn,
Đồng hưu rạng chép thẻ son, (4)
Chàng nên danh giá, thiếp còn trẻ trung.
Yêu nhau khăng khít giải dồng.





o0o

(1) Tương truyền Nguyễn Công Trứ làm bài này cho các cô đầu hát để khích lệ quân sĩ khi ông đi đánh Nùng Văn Vân ở Cao Bằng. Hai câu mưỡu lấy từ ca dao:
Cái cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non.
Nàng về nuôi cái cùng con,
Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng.


(2) Con cò cũng là một loài có lông có cánh.


(3) Yên Nhiên: tên núi nay ở Mông Cổ. Tướng Hán là Đậu Hiến sau khi phá xong quân Hung Nô, đi ngang qua Yên Nhiên lên núi bạt đá đục bia, kể uy đức vua Hán và ghi công thắng trận.


(4) Đồng hưu: cùng vui với nước. Thẻ son: thẻ ghi công các công thần thường để ở Tôn miếu.

|